Burkina Fasa Fiso Halk Cemahiriyesi

Google, medeniyetin sonu mu?

29 Ekim 2005

�?o�?u meslekta�?ımın aksine, interneti Google marifetiyle didiklemek yerine kamusal ve özel kütüphaneleri tavaf eden biriyim. Kütüphaneler son derece ilginç yerlerdir, hiçbir arama motoruna sı�?mayacak bilgileri içlerinde ta�?ırlar.

Hangi arama motoru bize 17. yüzyılda, İstanbul’da ya�?ayan bir berberin günlük ya�?amını verebilir ki? Biraz daha bu dünyaya dair bir örnekle gidelim: �?nce internet, ardından da Google marifetiyle bugünlere gelen “dijital bilgi ça�?ı devrimi”; bırakın 17. yüzyılı, bize Aziz Nesin ve Ya�?ar Kemal hakkında bile ansiklopedik birkaç bilgi kırıntısından fazlasını veremiyor bugün! Vermesini beklemek de anlamsızdır, çünkü 5.000 yıllık insanlık tarihinin yazılı kısmının sadece son 15 yıllık kısmını, onu da eksik ve karma�?ık bir �?ekilde endekslemi�?tir! Kaba bir deyi�?le, insanlık tarihinin sadece 3000′de birini içerir!

Niye mi bunu anlattım? Kütüphanelerin Google’dan üstün olduklarını söylemek için de�?il elbette. Böyle bir �?eyi söylemek, elmalar ile armutları karı�?tırmak olur sadece… Ama kütüphanelerin gün geçtikçe ziyaretçilerinin azaldı�?ını, ilkokul kopillerinin bile ev ödevlerini Google ile yaptıklarını görmeye ba�?ladım da ondan!

Neyse konuyu fazla uzatmadan, konuyu Umberto Eco’nun bir yazısında yazdı�?ı örnekle bitirmek istiyorum. Sıkı bir Ortaça�? uzmanı olan Eco, insanlık tarihinin en karanlık dönemlerinden biri olan bu ça�?ın hazırlayıcılarından biri olarak, 7-8. yüzyıllarda ceylan derisinden yapılan par�?ömenleri yedi�?i için hızla beslenerek bir popülasyon patlaması ya�?ayan bir çe�?it kitap kurdunu (Yanılmıyorsam Stegobium paniceum -AI) gösterir. Gerçekten de çok sayıda el yazmasının bir daha geri dönmemek üzere kayboldu�?u 7. ve 8. yüzyıllar, Ortaça�?’ın kurumsalla�?maya ba�?ladı�?ı, sava�?lar ve kavimler göçü dolayısıyla pek çok klasik eserin yok edildi�?i bir dönemdir.

Eco bizi �?a�?ırtan soruyu tam da burada sorar: “20. yüzyılın kurtçuklarının bilgisayar virüsleri oldu�?unu kabul edersek, her geçen gün daha fazla miktarda sayısal ortama ta�?ınan bilgi da�?arcı�?ımızın aslında büyük bir risk altında oldu�?unu söyleyemez miyiz?”

Eco’nun sorusu �?a�?ırtıcı oldu�?u kadar, dü�?ündürücüdür de… �?imdiye kadar gördüklerimizden çok daha güçlü ve yok edici özelliklere sahip bir bilgisayar virüsü, insanlı�?ı “modern bir Ortaça�?”a götürebilir mi?

Benim buna verecek bir cevabım yok. İyisi mi, virüsler medeniyetimizi yok etmeden önce, kütüphanelerin keyfini olabildi�?ince çıkarmak! Bu haftasonu yolu bir kütüphaneye dü�?ecek olanlara, en sevdi�?im be�? kütüphaneyi anlatayım dedim…

1- İstanbul Kitaplı�?ı: �?elik Gülersoy’un İstanbul’a dair 20.000 kitap ve elyazmasını bir araya toparladı�?ı bu kütüphane, tarih meraklılarına rahatsız edilmeden çalı�?ma imkânı sunuyor. Biraz samimiyet kurduktan sonra vakfın teras katındaki kafeteryasından çay bile getirtebiliyorsunuz içeri!

2- Ezine Halk Kütüphanesi: �?ar�?ı’nın hemen yanında, bir apartmanın bilmem kaçıncı katındaki bu sessiz mekân, gözden ırak oldu�?u için pek kimsecikleri a�?ırlamaz. Bozcaada’ya biri sabahın köründe, biri ak�?ama do�?ru sadece iki vapurun çalı�?tı�?ı günlerde, uzun yaz günlerini burada geçirirdim…

3- Beyazıt Kütüphanesi: Yenilendikten sonra bende bir �?eylerin eksildi�?ini hissetmeme neden olan Beyazıt Kütüphanesi, içinde ne ararsanız bulabilece�?iniz bir kaynaktır. �?alı�?anları da bir devlet dairesinde alı�?tı�?ınızın aksine, her daim güleryüzlüdür. Mermer havuzlu arka bahçesi, yaz aylarının vazgeçilmezidir benim için.

4- Sermet �?ifter Kütüphanesi: “Ke�?ke her kütüphane böyle olsa” dedirten bir yerdir burası… Yapı Kredi Bankası’nın kültür sanat yatırımları gelene�?inin en güzel meyvesi olan bu mekâna gitmeden önce, merak etti�?iniz konuya dair “online arama” yapıp, kitabın hangi rafta durdu�?unu bile ö�?renebiliyorsunuz. İstiklal Caddesi üzerinde, Kazım Ta�?kent’in üstünde.

5- Topkapı Sarayı Kütüphanesi: Bu be�? kütüphane içinde asıl a�?ık oldu�?um, bazı kitapları elleyebilmek için bile bazen günlerce dil döktü�?üm, 18.500 civarında el yazmasını içinde barındıran muhte�?em mekân. Oraya her gitti�?imde Tanrı’ya, Latince’den beni üç yıl boyunca ikmale bıraktırdı�?ı için �?ükrederim. Kızgınlı�?ım ise Osmanlıca’nın elenikasını bildi�?i halde, bana “anadili”ni ö�?retmeyen annemedir. Evet, benim annem Fars kökenlidir, o�?lu ise Farsça’yı “çat pat” konu�?abildi�?i halde okumasını henüz sökememi�? bir “e�?ek kafalı”dır…

Benim kütüphanelerim i�?te bunlar… Ya sizinkiler?

Kategori: Edebiyat, Kültür
: RSS Yorumlar
: Trackback

8 yanıt var

Ali Bey, Internet bilgiye olan ulasimi hizlandirsa da kutuphanelerin ayri bir

nazar | 29 Ekim 2005 | 8:18 pm

Ali Bey,

Internet bilgiye olan ulasimi hizlandirsa da kutuphanelerin ayri bir yeri oldugu konusundaki gorusunuze katiliyorum.

Baskalarini bilmem ama sayfalari hissetmek, elime aldigimda kitap kokusunu duymak ayri bir mutluluk verir bana. Turkiye’de iken vaktimi, okulumun kutuphanesinde gecirirdim cogu zaman. (Okul kutuphanelerine girebilmek icin o okulun ogrencisi olunmasi kosulunun nedenini ise hala anlayabilmis degilim)

Derin Sular’in mart ayinda yazdigi bir yaziyi hatirladim sizin yazinizi okurken.

Bu yazinin ilk yarisi Google’in baslatmis oldugu dijital kutuphane projesi ile ilgiliydi, ve ozellikle Fransa Cumhurbaskani Chirac’dan yapmis oldugu alinti beni uzun sure dusundurmustu. (http://www.derinsular.com/archives/2005/03/kultur_mirasimiz_ve_turk_milliyetciligi.php)

Derin Sular ile aramız bu aralar epey "limoni" olsa da,

Ali I�?ıngör | 29 Ekim 2005 | 10:12 pm

Derin Sular ile aramız bu aralar epey “limoni” olsa da, bu yazısında bahsetti�?i noktalara katılmamak mümkün de�?il. Raslantıya bakın ki, aynı konuyu bir ba�?ka noktadan ele almayı dü�?ünüyordum ben de…

Neyse, Derin Sular �?imdi görmesin bunu :)…

Kula�?ım çınladı sanki? Hayırdır in�?allah...

derinsular | 30 Ekim 2005 | 2:39 am

Kula�?ım çınladı sanki?

Hayırdır in�?allah…

Ara�?tıracak vakti hep mesai saatlerinin dı�?ında olan biri için ne

sick princess | 31 Ekim 2005 | 1:58 am

Ara�?tıracak vakti hep mesai saatlerinin dı�?ında olan biri için ne büyük kayıp google a mahkum olmak.

Bilgi �?niversitesi'nin Ku�?tepe'deki kütüphanesi ara�?tırmacılara güncel kitaplara ula�?ma fırsatı sunuyor.

Osman Köro�?lu | 31 Ekim 2005 | 11:27 pm

Bilgi �?niversitesi’nin Ku�?tepe’deki kütüphanesi ara�?tırmacılara güncel kitaplara ula�?ma fırsatı sunuyor. Kütüphanenin DVD koleksiyonu da zengin.

Bir gün bir karikatürde görmü�?tüm, çocuk soruyor "Anne çorabımın teki

Hakan Uygun | 1 Kasım 2005 | 12:18 am

Bir gün bir karikatürde görmü�?tüm, çocuk soruyor “Anne çorabımın teki nerde?” anne de cevap veriyor “Google’a sor!”. Acaba? dedim. Olur mu ki? dedim. Ve sordum : �?orabımın teki nerde?

Sonuç 1 : Google 21 sayfa buldu. Ama gelen cevapların hiç biri soruma yanıt de�?ildi..
Sonuç 2 : Bir �?eyi ba�?kasına sormadan önce google’a sor
Sonuç 3 : Ara�?tırma yapmak google sormak de�?ildir. ( En azından arada sırada Yüce Bilge Dandolyensus’a da danı�?makta fayda olabilir )

Merak ediyorum karikatürün çizeri ( kimdi hatırlamıyorum ) arkada�? acaba google’a sormu�? muydu?

sanki sorun dijital ya da analog ortam (bu nasıl bir

pinhanarcat | 2 Kasım 2005 | 3:49 am

sanki sorun dijital ya da analog ortam (bu nasıl bir benzetme böyle:)) arasındaki farklar de�?il de…
kültürel bir sorun gibi daha çok.
evet kitapların dünyasıyla bilgisayarlar arasında çok büyük farklar var. kıyaslanamayacak noktaları var.
“kütüphane kültürü” diye adlandırayım �?u an için, ve bu kültürün eksikli�?i internet olsa da olmasa da, zaten var.
ula�?ılmak istenilen bilgi, internet üzerinde de olsa, kütüphane raflarında da olsa, ula�?mak isteyen birilerinin varlı�?ı lazım.
ki�?isel tercihimdir, ula�?mak istedi�?im bir�?ey varsa, seçenekleri de�?erlendiririm, kararımı veririm.
yeter ki istensin…
mekan çok da önemli de�?il, bu istek olduktan sonra.
internette bulabilece�?im ama kütüphane raflarında kar�?ıma çıkamayacak olan �?eyler de var…
(hmm… tabi “ille de �?u konular olmalı” gibi bir yönlendirmeyle kar�?ı kar�?ıya de�?ilsek…)

Hocam zevkli adamsınız vessalam :)) Yolum blogunuza Pazar günü

soner demirer | 17 Eylül 2006 | 12:43 am

Hocam zevkli adamsınız vessalam :)) Yolum blogunuza Pazar günü İstanbul’da açık kütüphane ararken dü�?tü. Madem google buyur etti biz de destursuz geldik; siz de biliyorsanız , ki anla�?ılan alasını biliyorsunuz, �?u garibana Pazar günü İstanbul’da açık birkaç kütüphane söyleyinde eli bo�? dönmesin.

Ulan �?u fani dünya da hiç mi bizim adam gibi memurları olan 7/24 açık �?öyle bir kütüphanemiz olmayacak?

http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/c/c5/British_Museum_Reading_Room_Panorama_Feb_2006.jpg