Yazar: isingor

isingor — Fri, 30 Jun 2006 10:02:28 +0000

Haber verdiğiniz için sağolun. Ama bir de tarayıcınızda UTF-8 gibi bir evrensel dil kodunu kullansanız!

Yazar: George Washington Vergi Dairesi : �stanbul - MsXLabs Organization

George Washington Vergi Dairesi : �stanbul - MsXLabs Organization — Fri, 30 Jun 2006 09:53:51 +0000

[...] George Washington Vergi Dairesi : �stanbul George Washington Vergi Dairesi: �stanbul 29 A�ustos, 2005 720 ? 720: true);” src=”http://photos1.blogger.com/blogger/5296/1001/320/cezayir.jpg” border=”0″ alt=”" > Amerikan Kongresi, Cezayirli Hasan Pa�a ile imzalanan “hara� anla�mas�”n� 1796 y�l�n�n 7 Mart’�nda onaylad��nda, Osmanl� Devleti’nin de resmen vergi m�kellefi olmu�tu! Cezayir, Trablusgarb ve Tunus… Osmanl�’n�n “Garp Ocaklar�” ad� ile and�� bu topraklar, Anadolu’dan, �zellikle de Ege b�lgesinin yeni�eri ve leventlerini bir m�knat�s gibi kendine �ekiyordu. Osmanl� �mparatorlu�u’na geni� bir �zerklik stat�s� olarak ba�lanan bu eyaletlerde idari g��, b�lgenin en s�z� ge�en ki�isi olan ve “Day�” unvan�n� ta��yan “yeni�eri k�kenli” y�neticilerin elindeydi. Buralarda yap�lan korsanl�k faaliyeti, �ok daha kazan�l� ve az riskliydi. Yerli halk kendi halinde ya�ar, ama askerler ve leventler, ge�imlerini Akdeniz’de korsanl�kla sa�larlard�. Korsanlar�n �stanbul ile ticaret ve T�rk denizlerinde dola�ma anla�mas� yapm�� olan memleketlerin bayra��n� ta��yan gemilere sald�rmas� yasak, ama di�er gemileri ya�malanmas� serbestti. O g�nlerde Frans�z Devrimi’nin r�zg�rlar� Avrupa’y� sarsarken, bir ba�ka f�rt�na, Napolyon Bonapart, Avrupa krall�klar�n� birbiri ard�na i�gal ediyordu. �spanya, Savoia, Piemonte, Avusturya, Prusya ve Polonya bir anda Frans�z i�galine u�ram��t�. K�sacas�, Trablusgarb, Cezayir ve Tunus korsanlar�n�n kar��s�nda duracak bir donanma kalmam��t�… 18. y�zy�lda Akdeniz’in tek h�kimi, h�l� T�rk ve Arap korsanlard�! “Maksat aya��n�z al��s�n!” Bu d�nemde pek �ok Avrupa devleti, Osmanl� �mparatorlu�u’nun himayesi alt�ndaki “Day�”lar ile hara� anla�malar� yapm��lard�. 1786’da “Cezayir Day�s�” ile bir anla�maya var�lamazken, Amerikal�lar�n “Barbar Devletler” olarak and�� devletlerden Fas, 40.000 alt�na raz� oldu. �ki ay sonra Fasl� korsanlar bir Amerikan gemisini yakt�klar�nda, anla�may� hat�rlatmak i�in gelen Amerikan el�isine Fas beyi, “G�nderilen harac�n bitti�ini, Amerikal�lar�n lideri George Washington’un g�nderilen paraya takviye yapmas�n�” s�yledi… Korsanlar, 1789’da ABD’nin ilk ba�kan� olacak George Washington’u daha ba�kan olmas�n� bile beklemeden haraca ba�lam��lard�! Maksat, Amerikal�lar�n�n “aya��n�n al��mas�”yd�… “Memalik-i Osman”�n topraklar� say�lan Cezayir, Tunus ve Trablusgarb eyaletlerinin de devreye girmesiyle, Amerika’ya kesilen harac�n mebla�� da artmaya ba�lad�. 1795 y�l�nda gelindi�inde, sadece Cezayirli Hasan Pa�a’n�n George Washington’a kesti�i “nakit cinsinden” hara�, 642.500 Amerikan dolar�n� bulmu�tu! “�deme”, Cezayir day�s�n�n 115 denizcisine, uluslararas� sularda yap�l�yordu. Vergi m�kellefi: George Washington Osmanl� �mparatorlu�u ile Amerika Birle�ik Devletleri aras�ndaki ilk vergilendirme anla�mas�, Amerikan el�isi Joseph Donaldson ile Cezayirli Hasan Pa�a aras�nda, 5 Eyl�l 1795 g�n� imzaland�. Metin T�rk�e olarak kaleme al�nm��t� ve daha �nce Fas ile imzalanan ve Arap�a olarak kaleme al�nan 1786’daki anla�madan sonra, Amerikan tarihinin �ngilizce olmayan ikinci metniydi. Anla�maya g�re Amerika, Cezayir’de bulunan esirlerin b�rak�lmas� i�in “Day�”ya 642.500 dolar “hara�” �deyecek ve her y�l 12.000 Cezayir alt�n�na denk gelen 21.600 dolar� vergi olarak verecekti. Amerikan Kongresi, anla�may� 1796’n�n 7 Mart’�nda onaylay�nca, metin y�r�rl��e girdi. Kongre, b�ylelikle Osmanl� Devleti’nin resmen vergi m�kellefi oluyordu! Amerika, 1796′n�n 4 Kas�m’�nda Trablusgarb’�n, 1797′nin 28 A�ustos’unda da Tunus’un day�lar� ile anla�malar imzalad�. Trablusgarb ile var�lan anla�ma uyar�nca Amerikan taraf� Trablusgarb beyi Yusuf Pa�a ile “divan”�na Amerikal� esirlerin iade edilmeleri kar��l��nda 40.000 �spanyol dolar� �d�yor, Trablusgarb’�n ileri gelenlerine alt�n ve g�m�� saatler, elmas y�z�kler ve pahal� kuma�lardan yap�lm�� kaftanlar vermeyi taahh�t ediyordu. Yine T�rk�e olan bu anla�man�n ilgin� taraflar�ndan biri, besmeleyle ba�layan metnin hemen giri�inde “Bu belge d�nyan�n h�kimi, denizlerin ve karalar�n h�k�mdar�, krallar�n efendisi, sultanlar sultan�, imparatorlar imparatoru, Sultan Mustafa Han’�n o�lu Sultan Selim Han’�n dikkati nazarlar� alt�nda imzalanm��t�r. Allah, O’nun h�km�n� daimi k�ls�n” �eklindeki ifadelerin yer almas�yd� ve bu ifadeler, metni T�rk taraf�n�n dikte ettirdi�ini g�stermekteydi. Bu anla�mada dikkat �eken bir di�er husus, anla�man�n 11. maddesinde “Hi�bir �ekilde k�klerini H�ristiyanl�k dininden almayan, Amerika Birle�ik Devletleri” gibi bir ibarenin kullan�lmas�d�r! Ertesi y�l anla�ma biraz daha geni�letildi. �nceki hara� miktar�na ek olarak, 36 toplu Crescent firkateyni Cezayir Day�s�’na “hediye” edildi. 1797 y�l�n�n hara� listesinde ise, bir ba�ka firkateyni, Handullah’� g�r�yoruz. Amerika Birle�ik Devletleri �aresizlikten, kendilerini haraca ba�layan T�rk ve Arap korsanlara “donanma” d�zmekteydi! Trablusgarb Beyi’nin hizmetindeki T�rk korsanlar�n hayal g�c� daha da geni�ti. 1798 y�l� i�in Amerikal�lar�n verece�i 115.000 dolar harac�n d��nda, bir k��k madde daha kondu anla�maya: Trablusgarb ufuklar�nda g�r�nen Amerikan gemilerini selamlamak i�in gemi ba��na bir f�� barut! Amerikal�lar �aresizdi. D�nem, Amerika Birle�ik Devletleri’nin kuruldu�u y�llard�r ve yeni yeni kurulan bu �lke Kuzey Afrika’n�n T�rk ve Arap korsanlar� ile ba� etmek bir yana, kendi sahillerini bile koruyamamaktad�r. �nternet �zerinden de kolayl�kla eri�ebilecek Ulusal Kongre K�t�phanesi kay�tlar�na g�re, Amerika Birle�ik Devletleri2nin 1800 y�l� b�t�esinde 2.000.000 dolar “hara� �demeleri”ne gitmi�ti. Bir ba�ka deyi�le, o g�nk� ABD b�t�esinin y�zde 20’si! “Sen benim k�lemsin” May�s 1800’de, George Washington’�n �nl� amirali Bainbridge, yeni Cezayir day�s� Mustafa Bey’e her zamanki harac�n� �dedi. Tam ayr�lacakken, Cezayir day�s�, bir el�isini padi�ah�n �stanbul’daki saray�na g�t�rmesini istedi. Bainbrigde bu iste�i kibarca reddetmeye �al��sa da ve Cezayir day�s� buna emretti: “Sen bana hara� �dedi�inde k�lem oldun demektir. Bu y�zden sana can�m�n istedi�i gibi emretmeye hakk�m var!” Kalenin silahlar� Bainbridge’in firkateynine ni�an alm��t�. Bu y�zden Brainbridge boyun e�di ve Amerikan bayra��n� pruvada, Cezayir bayra��n� ise k��ta dalgaland�rma �art�yla talebi kabul etti. Bainbridge Cezayir day�s�n�n el�isini �stanbul’a g�t�rd��nde, ilk defa ABD bayra��n� Osmanl� Devleti’ne g�sterme f�rsat�n� da buluyordu. Osmanl� padi�ah� III. Selim ve maiyeti �a��rd�lar. Amerika Birle�ik Devletleri diye bir devlet oldu�undan haberleri bile yoktu. Sarayl�lar Kristof Kolomb hakk�nda sadece belli belirsiz dedikodular duymu�lard�. Bainbrigde, Amerika’n�n b�y�k denizin �tesindeki bir �lke oldu�unu ve Kristof Kolomb taraf�ndan ke�fedildi�ini s�yledi. Bainbridge ve Osmanl� Kaptan-� Deryas� s�k� dost oldular. Hatta padi�ah, Bainbridge’in k�stah Cezayir day�s� taraf�ndan rahats�z edilmemesi i�in bir de ferman verdi! Bainbridge, d�n�� yolunda Amerikan Donanma Sekreteri’ne ��yle yazd�: “Umar�m bir daha hara� �demek i�in Cezayir’e yollanmam; en az�ndan beni toplar�m�z�n namlusuna koyup ate�leyerek, harac� teslim etme g�revini vermedi�iniz s�rece!” Jefferson’dan “cul�s bah�i�i” isteyen pa�a George Washington’nun ard�ndan John Adams, o g�nlerde yeni bir devlet olan Amerika Birle�ik Devletleri’nin ikinci ba�kan� olur. Yeni ba�kan�n “gelenek g�renek” konusunda pek bilgili olmad��na kanaat getiren Trablusgarb beyi Yusuf Pa�a, 1799 y�l�nda dostunu uyarmay� uygun bulur. Yusuf Pa�a, “�len y�ksek makam sahibi ad�na o makama gelen yeni ba�kan�n Trablus Krall��’na bir hediye sunmas�” gerekti�ini, Adams’a bir ferman yazarak, lisan-� m�nasip ile anlatt�. T�m bunlara ek olarak, “hediye” miktar�n�n 10.000 dolar oldu�unu belirtmeyi de ihmal etmedi. 10.000 dolar�ndan haber alamayan ve sab�rs�zl�� st seviyeye ula�an Yusuf Pa�a, arad�� f�rsata 1801 y�l�nda kavu�tu. Adams yerini Thomas Jefferson’a b�rakm��t�. Garb Ocaklar�’n�n y�netiminde yer alan t�m y�neticiler gibi “yeni�eri k�kenli” olan Yusuf Pa�a, yeni ba�kan Jefferson’dan 225.000 dolarl�k “c�lus bah�i�i”ni talep etti. Jefferson k�zg�nl�kla bu talebi reddetti. “Gelin elimi �p�n!” Trablusgarb beyi Yusuf Pa�a da k�zg�nd�. Pa�a, derhal Amerikan temsilcilerinin huzuruna ��kmalar� ve hatalar�n� kabul ederek el �pmelerini emretti! 225.000 dolarl�k c�lus bah�i�inin yan� s�ra, Yusuf Pa�a’n�n se�ece�i t�rden 25.000 dolarl�k mal�n “hediyesi”ni uygun buldu! �lk mesaj�n yeterince ciddiye al�nmamas� Yusuf Pa�a’y� bu defa daha “ikna edici” davranmaya itti. Mesaj netti: Ya “hediye” ya da sava�! Sava� ��kt�. Trablusgarb day�s� Yusuf Pa�a, Amerikan tarihine “First Barbary War” ad�yla ge�ecek olan sava��, 10 May�s 1801 tarihinde ba�latt�. 720 ? 720: true);” src=”http://photos1.blogger.com/blogger/5296/1001/320/decatur%20trablusta.jpg” border=”0″ alt=”" > Trablusgarb pa�as�n�n ABD’ye sava� ilan etmesi �zerine Jefferson, Amerikan donanmas�n� Akdeniz’e g�nderdi. Tunus ve Cezayir sava�tan hemen �ekilirken, Trablusgarb ve Fas, aral�klarla 1815’e dek s�recek olan zorlu bir m�cadeleye giri�tiler. 1803 Ekim’inde Trablusgarb day�s�, Amerikan donanmas�n�n en iyi firkateynlerinden biri olan Philadelphia’y� ele ge�irerek, gemi kaptan� amiral William Bainbridge ve t�m m�rettebat�n� esir ald�. Philadelphia’n�n kapt�r�lmas�, Amerikal�lar�n k��k d��mesine neden oldu. Bunun �zerine, 16 �ubat 1804 tarihinde Amerikan donanmas� taraf�ndan al�nan ilgin� ve radikal bir uygulanmaya kondu. Enterprise’�n kaptan� olan gen� te�men Stephen Decatur, Trablusgarb liman�na girerek, bir zamanlar Amerikan donanmas�n�n en iyi gemilerinden biri olan Philadelphia’yi ate�e verdi ve �lkesine bir kahraman olarak d�nd�! Not 1: Umida Salih ve Ali I��ng�r’�n birlikte haz�rlad�klar� bu dosya, Focus dergisinin A�ustos 2004 say�s�nda yer ald�. Dergideki yaz�, �nemli oranda k�salt�larak buraya al�nm��t�r. Burkina Fasa Fiso Halk Cemahiriyesi � George Washington Vergi Dairesi: İstanbul [...]

Yazar: Ali Işıngör

Ali Işıngör — Sat, 15 Oct 2005 23:17:00 +0000

Banu Hanım,

Barbary Coast’un buradaki anlamı “Berberi Sahilleri”dir.

Barbar kelimesinin etimolojik kökeni de Berberi’den gelmektedir ama bu 18. yüzyıldaki olaylardan öncesine dayanan bir yakıştırmadır…

Yazar: Anonymous

Anonymous — Sat, 15 Oct 2005 19:52:00 +0000

Merhabalar,
Sayfanız hoşuma gitti. Bu konuda bir yazı birkaç gün önce bana e-posta olarak yollanmıştı. (“”…Yil, 1783… Avrupa standartlarına göre mütevazi da olsa, yeni bir denizci devlet olan ABD, denizlerde tek başına bayrak gezdirmeye başladı…
>
> Daha 25 Temmuz 1785′te, Atlantik’te Cadiz açıklarında, bu yeni bayrağı taşıyan ilk gemi Cezayir açıklarında Osmanlı gemileri tarafından ele geçirildi. Bu gemi, Boston limanına bağlı, Kaptan Isaak Stevens’in idaresindeki Maria idi.
> Arkasından, Philadelphia limanına bağlı, Kaptan O’Brien’in
> Dauphin’i de ayni akibete uğradı. 1793 Ekim ve Kasım aylarında 11 ABD gemisi daha Osmanlılarin eline geçti…
>
> Kongre, 27 Mart 1794 yılında, Osmanlı denizcilerine karşı koyacak
> güçte savaş gemileri inşa edilmesi veya satın alınması için,
> Başkan George Washington’a 700.000 altına yakın harcama yetkisi verdi.
>
> Osmanlıların oluşturduğu deniz tehdidi sayesinde, ABD donanmasının temelleri atılıyordu. 5 Eylül 1795′te ABD bu tehdide karşı bir anlaşma yapmayı kabul etti. Bu anlasmaya göre ABD, Cezayir’deki esirlerin iadesi ve gerek Atlantik’te, gerekse Akdeniz’de ABD sancağı taşıyan hiçbir tekneye dokunulmaması karşılığında, 642.000 altın ve yılda 12.000 Osmanlı altını (216.000 dolar)ödeyecekti.
>
> Dili Türkçe olan ve 22 maddeden oluşan anlaşmaya, Başkan George
> Washington ve Cezayir Beylerbeyi Hasan Dayı imza koydular…
>
> Böylece ABD yıllık vergiye bağlanmış oldu. Bu, ABD’nin iki asrı aşkın tarihinde, yabancı bir dille imzalanan tek anlaşma olduğu
> gibi, yabancı bir devlete vergi ödemeyi kabul eden tek Amerikan
> belgesidir…—————
> işte;
>
> ABD tarihinde kendi dilinde olmayan tek uluslararasi anlaşma
> Türkçe’dir ve ABD tarihinde vergi vermeyi kabul ettigi tek ülke Osmanlı İmparatorluğu’dur….
ABD başkanı Corc Vaşington Efendi Osmanlı imparatoru tarafından
muhatap görülmemiş ve anlaşma Cezayir beylerbeyi tarafından
> imzalanmıştır.—————————————————-
Hiç bilenlerle bilmeyenler bir olur mu?

Muhtaç olduğun kudret damarlarındaki asil kanda mevcuttur sözü boş
> değildir… Anlayana…”) şeklinde…

Ben de yabancı internet sitelerinde aynı antlaşmayı arayıp buldum. “The Barbary Treaties” olarak belirtilen belgede geçen “Barbary” sözlükte, “region of northern Africa stretching from western Egypt to the Atlantic Ocean” olarak açıklanmış. Yani “barbarian”dan farklı sanırım. Ne dersiniz?

Çalışmalarınızda kolaylıklar dilerim.
Banu Aydın

George Washington Vergi Dairesi: İstanbul yazısına yapılan yorumlar

Yazar: isingor

Yazar: George Washington Vergi Dairesi : �stanbul - MsXLabs Organization

Yazar: Ali Işıngör

Yazar: Anonymous